‘De energietransitie is van ons allemaal’, en dus….?

LEESTIJD: 3,5 MIN

Wie had dit een paar jaar geleden kunnen denken: een professionele online uitgave van relevante thematieken voor alles en iedereen in Nederland die geïnteresseerd is in crisismanagement. Maar ook dat het onderwerp energietransitie, en in feite de veiligheid van de energietransitie, één van de eerste thema’s is voor de vulling van het Platform voor CrisisManagement. Enkele jaren geleden misschien ondenkbaar, maar nu bijna een vanzelfsprekendheid.

Want de energietransitie raakt ons allemaal: is het niet als ‘gewone’ burger, dan wel als professional die actief is in het veiligheidsdomein. Zijn het niet de zonnepanelen die op mijn platte dak liggen, dan zijn het wel de laadpalen in de straat waar ik woon. De energietransitie manifesteert zich alom, van de elektrische leen-scooters ‘geparkeerd’ op de stoep tot de elektrisch aangedreven supermarkt-bezorgwagentjes in de wijk. Of iets verder van huis, maar nog steeds in mijn eigen leefomgeving, de plannen van de gemeente Delft om invulling te geven aan de energietransitie, of het burgerinitiatief om daar aan bij te dragen. ‘De energietransitie is van ons allemaal’, zo valt te lezen op tal van sites van overheden, bedrijven en bewoners.

Nils Rosmuller, lector Energie- en transportveiligheid IFV

Dat is dan direct ook wel een punt van zorg. Iets wat van iedereen is, is lastig te regisseren en beheren. Hetgeen betekent dat per definitie de veiligheid in het geding is. Helemaal als het gaat om innovatieve concepten en toepassingen. Denk bijvoorbeeld aan de serie van branden met zonnepanelen op huizen, hallen, stallen en zonneweides. De afgebrande e-scooters en e-bezorgwagens, of nog erger, de panden waarin deze stonden. Maar ook de moeilijkheden voor de brandweer bij het blussen van brandende elektrische auto’s als de li-ion batterij instabiel is en die auto zich op een ondergronds parkeerdek van een parkeergarage bevindt.

De innovaties worden vanuit ideologische of economische motieven uitgewerkt, maar waarbij veiligheid niet altijd het hoogst op de prio-lijst van ontwikkelaars staat. Enerzijds omdat er al aan zoveel gedacht moet worden (kosten, gewicht, capaciteit, vorm, et cetera) en veiligheid de uitwerking van de innovatie dan nog eens verder compliceert. Anderzijds, omdat veiligheid veelal niet de kerncompetentie is van de ontwikkelaars en sommige risico’s derhalve simpelweg niet herkend worden (onbewust onbekwaam), of erger, miskend worden (bewust onbekwaam).

Kennis is, en laat ik het ‘dicht bij huis’ houden, al lang niet meer het exclusieve bezit van een lector, een lectoraat of een kennisinstituut


En juist daar ligt de taak van de veiligheidsdeskundigen in dit land. Met de eigen kennis, methoden en technieken bijdragen aan het verschaffen van inzicht in en bewustwording van veiligheidsrisico’s. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Ten eerste omdat je al snel gezien wordt als tegenstander van zo’n mooie ontwikkeling. Onzin natuurlijk. Ten tweede omdat (wettelijke) kaders veelal ontbreken. Zo gaat dat nu eenmaal met innovaties en beleidsvorming. Ten derde omdat (veiligheids)kennis veelal versnipperd is over tal van instanties en verspreid is over nog meer verschillende personen. Kennis is, en laat ik het ‘dicht bij huis’ houden, al lang niet meer het exclusieve bezit van een lector, een lectoraat of een kennisinstituut. Vandaar dat wij voor wat betreft de veiligheid van de energietransitie naast onze kennisontwikkelende activiteiten, meer en meer ook de rol van kennisverbindende partij uitvoeren. Dat doen we voor de veiligheid van energieopslagsystemen en waterstof door middel van zogenaamde communities of practice. Dat doen we door samen met Brandweer Nederland en de districten het meerjarenprogrammaplan ‘Veilige energietransitie’ uit te werken. Maar ook door samenwerkingsovereenkomsten binnen Nederland zoals die met hogescholen (Saxion), kennisinstituten als Det Norske Veritas (DNV) en met kennisinstellingen in het buitenland zoals het Research institute of Sweden (RISE).

De energietransitie mag dan wel van iedereen zijn, en de veiligheidskennis versnipperd, de veiligheid van de energietransitie vraagt wel degelijk om regie en kaders. En door daar aan bij te dragen, leveren we een cruciale bijdrage aan het welslagen van diezelfde energietransitie.

Nils Rosmuller Dr. ir. Nils Rosmuller is lector Energie- en transportveiligheid en expert op het snijvlak van massatransport, veiligheid en hulpverlening


deel deze pagina: