‘We gaan stuiterend voorwaarts’

LEESTIJD: 5 MIN

‘Om het bewustzijn van de risico’s écht tussen de oren te krijgen, moet digitale weerbaarheid in de Grondwet opgenomen worden. De vrije samenleving, met een overheid op een zo groot mogelijke afstand is een mooi idee. Maar nu hebben we te maken met de andere kant. We moeten ergens een interventie kunnen plegen. We moeten beseffen dat er niet alleen maar mogelijkheden zijn, maar ook dat er grenzen nodig zijn. Dat begint al bij jongeren die moeten weten dat ze niet alles zomaar kunnen versturen via het web.’

Waar staan we nu als het om digitale weerbaarheid gaat?

‘We gaan stuiterend voorwaarts. We hebben in de loop der jaren bij de overheid allerlei digitale mogelijkheden gecreëerd, maar we komen er nu achter dat er regulering nodig is. We zijn kwetsbaar, zoals we zien aan de hacks die de afgelopen periode plaatsvonden. Het bewustzijn dát er iets moet gebeuren neemt nu overal toe. Tegelijkertijd speelt de georganiseerde misdaad daar ook op in, zodat we in een soort digitale wapenwedloop terecht zijn gekomen. Gelukkig zijn we bezig met een behoorlijke inhaalslag, maar we zijn er nog niet.’

‘We moeten beseffen dat er niet alleen maar mogelijkheden zijn, maar ook dat er grenzen nodig zijn.’

Waar is de grootste winst te boeken op korte termijn?

‘Het vergroten van het bewustzijn bij de bevolking en zeker bij de bedrijven. Je kunt denken dat je digitaal vaardig bent, maar aangezien de digitale wereld zich continu ontwikkelt, moet je ook bijblijven. Het gaat dus om een leven lang ontwikkelen voor inwoners en bedrijven. Het is volstrekt normaal dat je vanuit de brandweer steeds nieuwe ontwikkelingen voorgeschoteld krijgt, als het gaat om preventie en brandveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan de informatie over rookmelders die vanaf 1 juli op elke verdieping verplicht zijn.

Op die manier zouden we ook informatie moeten krijgen over digitale weerbaarheid. Wie dat moet doen? De overheid – waaronder de veiligheidsregio’s - moet de eerste aanzet geven, maar uiteindelijk moet het uit de inwoners zelf komen. Mensen beginnen zich nu meer bewust te worden van hun gedrag, mede met hulp van programma’s als Opgelicht en Opsporing verzocht en verschillende instanties. Zo geeft de bank aan dat ze nooit naar een pincode vragen en hebben vele verzekeraars en werkgevers een tweetraps-verificatie ingesteld.’

Als voorzitter van Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland maakte u zelf een hack mee in 2020. Wat heeft u daarvan geleerd?

‘Dat is een goed voorbeeld van de noodzaak dat ieder individu bewust moet zijn van zijn gedrag. In dit geval werkte iemand thuis en liet de figuurlijke deur op een kiertje staan. We zien te vaak dat mensen weerstand hebben bij bijvoorbeeld een tweetraps-verificatie. Maar die weerstand moet je ombuigen: de ICT’er die dit bedenkt wil niet vervelend doen, hij wil juist iets verbeteren om erger te voorkomen. Het is een andere houding.’

Ton Heerts

‘We zien te vaak dat mensen weerstand hebben bij bijvoorbeeld een tweetraps-verificatie. Maar die weerstand moet je ombuigen’

Hoe kun je de informatiepositie van de veiligheidsregio’s versterken?

‘Ik denk dat we de informatie-uitwisseling in de fysieke ruimte vooral moeten intensiveren. Ik heb het dan over lucht (RIVM), water (Rijkswaterstaat en waterschappen) en wegen (gemeenten en provincies). Stel er is een woningbrand. We hebben dan direct informatie nodig over de kwaliteit van de lucht in de omgeving, de aanrijdroutes en de beschikbaarheid van water. Nu is het nog geen automatisme om deze informatie te delen, omdat iedereen met zijn eigen systeem werkt. Pas als we dat wel doen, creëren we samen de meest optimale informatiepositie om preventie en repressie zo goed mogelijk uit te kunnen voeren.

NIPV kan daar een rol in spelen door op nationaal niveau met RIVM, Rijkswaterstaat en de wegbeheerders beleid te maken. Het zou ook mooi zijn als alle lucht-, water- en wegendiensten, samen met de brandweer, op een soort dashboard inzichtelijk maken wie zich op elk moment waar bevindt. Als er een bermbrand ontstaat, wil ik liever die RIVM-auto met een kleine brandblusser die toevallig in de buurt is, snel ter plekke hebben dan een paar minuten langer wachten op een brandweerwagen. Naar die samenwerking moeten we toe.’

Ton Heerts is burgemeester van de gemeente Apeldoorn, Voorzitter Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland en lid van het Dagelijks Bestuur NIPV

OOK INTERESSANT VOOR U:

De hele beroepsbevolking moet meer weten over digitale weerbaarheid

Kruisbestuiving cruciaal

Naar een landelijk Crisisplan Digitaal

AANMELDEN:

Wilt u nieuwe edities van het Platform voor CrisisManagement per mail ontvangen? Meldt u zich dan aan!

DELEN:

deel deze pagina: