We moeten slimmer worden dan de dreiging

LEESTIJD: 2 MIN

Ook de brandweer maakt steeds meer gebruik van Virtual Reality (VR) voor het trainen van brandweermensen. In een digitale trainingsomgeving kunnen bij voorkeur situaties met een hoog veiligheidsrisico worden geoefend. Denk aan een brand met buurtbatterijen, een onderwerp dat zich bij uitstek leent voor deze oefenwijze omdat het aantal buurtbatterijen en daarmee de mogelijkheid fysiek te oefenen beperkt zijn. Daarnaast biedt het een goed platform om de procedures die rondom incidentbestrijding zijn ontwikkeld in de praktijk te toetsen.

Nieuwe systemen blijken in eerste instantie vaak gefocust op technologie- en zijn efficiëntie gedreven. Menselijke waarden als autonomie, waardigheid en privacy dreigen hiermee vaak naar de tweede plaats te verschuiven. Zoals de Universiteit van Amsterdam aangeeft: ‘Menselijke waarden komen in het geding en daar moet opnieuw over worden nagedacht’. Mooi contrast hierbij is: ‘We kunnen machines de schuld geven, maar ze worden gevoed en gecontroleerd door ons’. Dit is een hele mooie stelling om mee te nemen in ons gedachtengoed en uitvoerbeleid wanneer we voortvarend aan de slag gaan met alle moderne Artificiële Intelligentie (AI), VR-tools die we inmiddels met groot enthousiasme gebruiken om bijvoorbeeld onze veiligheidsprofessionals te trainen vanachter een computer of met een VR bril in de aanslag.

‘We kunnen machines de schuld geven, maar ze worden gevoed en gecontroleerd door ons.’

Het Europees Parlement heeft een commissie voor AI in het digitale tijdperk opgericht om de impact op ons als mens van deze technologie te onderzoeken en stelden een lange termijn EU-stappenplan voor. Hierin is ook de vraag naar een mensgerichte en toekomstbestendige AI-regelgeving1 meegenomen. Gedegen en voldoende kennis over en voeding van die systemen is en blijft een voorwaarde bij het verantwoord inzetten van genoemde trainingen.

Portretfoto Ester Willemsen

Ester Willemsen

Zeker wanneer AI zal worden ingezet voor Publieke Veiligheid - en hiermee dus ook voor digitale weerbaarheid - moet de data die wij ingeven accuraat zijn zodat een machine optimaal kan functioneren. Daarbij dient de focus echter steeds te liggen op de meerwaarde van AI bij menselijk handelen in het veiligheidsdomein. Laten wij dit belangrijke feit nooit uit het oog verliezen. Innovatie betekent vooruit denken, door gebruik te maken van ervaring in het veld, het zijn juist die ingrediënten die jongeren als houvast zoeken bij het opgroeien in een snel veranderende wereld en de beschikbare techniek die hierop het beste aansluit. Dit moeten we samen oppakken. Jongeren weten eerder en sneller hoe je door de digitale wereld stapt. Dat is hun nulpunt. Maar bij deze snelle ontwikkeling hoort ook een digitale opvoeding. Want onze digitale wereld wordt steeds groter, wat betekent dat ook gedrag en kennis moet worden vergroot: bewustwording dus prio 1.

We springen met de gevestigde orde binnen ons veiligheidsdomein in op vooruitgang, leren wat de toekomstige maatschappij nodig heeft om ook daadwerkelijk veilig als mens, als onderdeel van het grote geheel, te kunnen leven, waardoor vernieuwing hand in hand kan gaan met ervaring die ruim aanwezig is in het veld van onze veiligheidsprofessional. We hebben een ecosysteem!

1Bron: EU parlement september 2020

Ester Willemsen Programmamanager Innovatie Nederlands Instituut Publieke Veiligheid

is sinds 2008 werkzaam bij NIPV en heeft zich in die jaren met vele interne en externe partners vanuit diverse disciplines beziggehouden met het brede dossier natuurbrandbeheersing. Vanaf september 2019 is ze senior programmamanager Innovatie bij NIPV (innovatie@nipv.nl).

deel deze pagina: